Wat kan de toegepaste psychologie leren van de hype over de power balance bandjes waar spelers van Oranje mee spelen? Prikken in de luchtbel, of lekker verder laten zweven?

Waar Nederlanders door buitenstaanders als een nuchter volkje worden gezien, bewijzen spelers van het Nederlands elftal op dit moment het tegenovergestelde. Veel van de belangrijke spelers sporten met een 'power balance' armbandje. Het bandje bevat twee hologrammen, die de gegevens en frequenties van het lichaam op zouden slaan (bron: vechtsport4u.nl). Wesley Sneijder demonstreerde aan een NRC-journalist dat hij met bandje al bukkend met gestrekte benen de grond kon raken, maar zonder bandje niet. Hij, en de andere sporters zijn er dus heilig van overtuigd dat het bandje de prestatie verhoogt. Wie dragen er allemaal zo'n bandje? Kijk tijdens de wedstrijd maar eens naar alle met tape afgeplakte polsen waar de bandjes onder zitten. Maar wat kan een toegepast psycholoog hier van leren?

Werkt het Power Balance armbandje?

De meningen over het dragen van de bandjes lopen erg uit een. Er zijn veel mensen die het voorbeeld van de grote sterren volgen; als zij het immers dragen en beweren dat het werkt, zal het wel goed zijn. Er zijn echter ook een hoop mensen die tegenspartelen naar de populariteit van het bandje. Op de site van de Vereniging tegen de Kwakzalverij staat een mooie opsomming van de onzin die over het bandje wordt beweerd. Zij concluderen dat de reclame voor het Power Balance bandje vooral een aaneenrijging van natuurkundige woorden is, waar totaal geen onderbouwing voor wordt geboden. Power Balance bandjes: Onzin!

Het dilemma van de toegepast psycholoog

In een artikel dat eerder op toegepastpsycholoog.nl is gepubliceerd over bijgeloof en prestaties (artikel), wordt met een wetenschappelijk onderzoek bewezen dat bijgeloof de prestaties van mensen ten goed komt. In het experiment werd gevonden dat mensen die gebruik maakten van objecten die hen geluk brachten beduidend beter presteerden dan mensen die geen geluksbrengers bij zich hadden. Waar Toegepaste Psychologen graag wetenschappelijke onderbouwing behoeven voor hun advies en andere werkzaamheden, komen ze nu voor een interessant dilemma te staan: Er is geen wetenschappelijk bewijs voor de werking van de Power Balance armband, maar er is wel wetenschappelijk bewijs voor de prestatieverhogende werking van bijgeloof in objecten. Stel jij bent betrokken bij de technische staf van Oranje, wat zou dan jou professionele opinie zijn over de bandjes? Uiteindelijk ben jij er mede om ervoor te zorgen dat de wereldbeker gewonnen wordt. Je bent ingehuurd voor je professionaliteit, en je wil graag laten zien dat jij wat toe te voegen hebt. Zou je eerlijk zijn tegenover spelers en pers; en vertellen dat de bandjes totaal onzinnige armdecoraties zijn? Daarmee loop je het gevaar dat spelers het geloof in dat bandje verliezen, en daardoor minder goed gaan presteren. Dan heb je door het uitoefenen van je vak (wetenschappelijk onderbouwd advies geven) de prestatie van het Nederlands elftal negatief beïnvloed. Of zou je juist om dat te voorkomen de spelers in hun bijgeloof stimuleren, en ervoor zorgen dat de prestatieverhogende factor optimaal wordt bewerkstelligd. Hiermee breng je jezelf als professional in diskrediet; je bent immers iets aan het aanmoedigen waar totaal geen wetenschappelijke onderbouwing voor is. Maar je zorgt er wel voor dat het bijgeloof een factor blijft die positief werkt op de prestatie van de voetballers in Oranje.

Jouw mening; prikken of zweven?

Als professional in de (toegepaste) psychologie kom je vaker in aanraking met dit soort situaties; mensen vertrouwen op een proces wat niet wetenschappelijk onderbouwd is, maar voor hen wel prestatieverhogend werkt door het geloof wat zij erin hebben. Denk hierbij ook aan alternatieve geneeswijzen en bijvoorbeeld de psycho-analyse waar veel discussie over is geweest. Elke keer zul jij de afweging moeten maken om óf de luchtbel door te prikken, óf de luchtbel lekker verder te laten zweven. Wat is jouw mening over het dilemma van de Power Balance bandjes, prikken of lekker door laten zweven?

| More...